Açık plan mutfakların yaygınlaşmasıyla mutfak adası daha sık görülmeye başladı. Tezgahın ortasında ya da mutfağın merkezine yakın bir noktada yer alan bu bölüm, uzun yemek hazırlıklarından kısa öğünlere kadar farklı amaçlar için kullanılabilir. Ancak her mutfağa aynı ölçüde ya da aynı formda ada yerleştirmez. Alanın genişliği, dolapların konumu ve evdeki günlük kullanım şekli baştan düşünülmelidir.
Mutfak adası, ana tezgah ve dolap grubundan ayrı duran bağımsız bir çalışma yüzeyidir. Alt kısmında çekmece ya da dolap bulunabilir; bir kenarı oturma alanına ayrılabilir. Bazı tasarımlarda evye veya ocak da adanın üzerinde yer alabilir.
Bu bölümün işlevi mutfağın ihtiyacına göre değişir. Kimi evde yalnızca ek tezgah olarak kullanılır, kimi evde kahvaltı masası görevini üstlenir. Mutfak adası planlanırken önce hangi amaçla kullanılacağına karar vermek daha sağlıklı olur.
Günlük kullanımda mutfak adası en çok ek çalışma alanı açmasıyla öne çıkar. Yemek hazırlarken tezgahın dar kaldığı mutfaklarda doğrama, servis hazırlığı ya da küçük ev aletleri için ayrı bir yüzey yaratır.
Alt bölüm depolamaya ayrıldığında tencere, tava, servis ürünleri ya da sık kullanılan mutfak gereçleri burada tutulabilir. Bir kenara tabure eklendiğinde ise sabah kahvesi, hızlı bir kahvaltı ya da kısa sohbetler için küçük bir oturma alanı oluşur. Böylelikle ada, mutfağın günlük ritmine göre farklı görevler üstlenebilir.
Bir mutfakta ada kullanmak için ortada boş yer bulunması tek başına yeterli değildir. Mutfak adası çevresinde dolap kapaklarının açılacağı, çekmecelerin kullanılacağı ve rahatça yürüneceği bir geçiş hattı kalmalıdır.
Buzdolabı, bulaşık makinesi ve fırın kapağının açıldığı yön de hesaba katılmalıdır. Ada söz konusu hareket alanına fazla yaklaştığında mutfakta dolaşmak zorlaşır. Özellikle iki kişinin aynı anda mutfağı kullandığı evlerde geçiş mesafesi daha dikkatli planlanmalıdır.
Küçük bir mutfakta mutfak adası kullanmak mümkündür, ancak ölçü konusunda daha kontrollü davranmak gerekir. Büyük ve sabit bir ada yerine dar, kısa ya da tekerlekli modeller tercih edilebilir.
Bazı mutfaklarda yarım ada daha uygun bir çözüm olabilir. Bir tarafı duvara ya da mevcut tezgaha bağlı olan söz konusu yapı daha az yer kaplar. Yarım ada seçmek özellikle geçiş alanının sınırlı olduğu evlerde daha rahat bir düzen kurabilir.
Mutfak adası ölçüsü, mutfağın eni ve boyundan çok çevresinde bırakılacak boşluğa göre belirlenir. Adanın kullanım amacı da ölçüyü değiştirir. Yalnızca hazırlık yapılacaksa daha dar bir yüzey yeterli olabilir.
Oturma alanı planlanıyorsa tabureler için diz mesafesi gerekir. Evye ya da ocak yerleştirilecekse çalışma yüzeyi tamamen söz konusu ekipmanlara ayrılmamalıdır. Mutfak adası üzerinde yiyecek hazırlamak için boş bir tezgah bölümü bırakmak günlük kullanımda daha rahat olur.
Mutfak adası altındaki alan boş bırakılmak zorunda değildir. Çekmeceler, kapaklı dolaplar, açık raflar ya da şişelik gibi bölümler mutfağın ihtiyaçlarına göre tasarlanabilir. Sık kullanılan tencere ve tavaları burada tutmak erişimi kolaylaştırır. Servis tabakları veya masa tekstili de adaya yakın yemek bölümünde daha rahat kullanılabilir.
Mutfak adası çevresinde tabure kullanılacaksa tezgah yüksekliği ilk ölçüdür. Oturma yüksekliği tezgaha uymadığında yemek yemek ya da uzun süre oturmak rahatsız edici hale gelir.
Taburelerin tezgahın altına girebilmesi de alan kazandırır. Dar bir mutfakta geniş sırtlıklı modeller yerine daha kompakt sırtı olmayan tabureler tercih edilebilir. Ada günlük yemek masası olarak kullanılacaksa kişi başına yeterli genişlik bırakmak gerekir.
Evye ya da ocak, mutfak adası üzerine yerleştirilebilir fakat bu tercih yalnızca görünümle ilgili değildir. Su ve gider hattı, elektrik ya da gaz bağlantısı ve havalandırma gibi teknik konular işin içine girer.
Ocak adada yer alacaksa davlumbazın konumu da baştan çözülmelidir. Evye tercihinde tesisat hattının zeminden nasıl geçirileceği incelenir. Mutfak adası bu tür ekipmanları taşıyacaksa proje aşamasında teknik planlama yapılması gerekir.
Mutfak adası üzerinde çalışma yapılacağı için tezgahın yeterince aydınlanması gerekir. Sarkıt lambalar bu alanda sık kullanılan seçenekler arasındadır. Tek büyük armatür ya da yan yana birkaç küçük sarkıt tercih edilebilir.
Lambanın yüksekliği görüşü kesmemeli ve oturan kişinin baş hizasına fazla yaklaşmamalıdır. Ada hem yemek hem hazırlık alanı olarak kullanılıyorsa ışığın yönü ve şiddeti iki kullanıma da uygun olmalıdır.
Mutfak adası seçerken önce mutfakta neye ihtiyaç duyduğunuzu netleştirin. Ek tezgah mı gerekiyor, depolama mı eksik, yoksa oturma alanı mı istiyorsunuz? Cevap, adanın ölçüsünü ve iç düzenini belirler.
Karar verirken şu noktalara bakabilirsiniz:
Mutfak adası, mutfağın ortasına sonradan bırakılmış bağımsız bir mobilya gibi durmamalıdır. Dolapların çizgisi, tezgah malzemesi ve yemek alanındaki mobilyalarla yakın bir dil kurması daha doğal görünür.
Her evde aynı mutfak adası işe yaramaz. Geniş bir açık planda büyük, depolamalı ve oturma alanlı bir model kullanılabilir. Daha dar bir mutfakta ise küçük bir tezgah yüzeyi yeterli olabilir.
Ada seçimini mutfağın gerçek kullanımına göre yapmak en mantıklı yoldur. Hazırlık yaparken nerede durduğunuzu, hangi dolaplara sık ulaştığınızı ve mutfakta kaç kişinin aynı anda hareket ettiğini düşünün. Mutfak adası bu düzene uyduğunda mutfağın ortasında fazladan yer kaplayan bir parça olmaktan çıkar ve günlük yaşamın doğal bir bölümüne dönüşür.
Mutfağınızın ölçülerine ve kullanım alışkanlıklarınıza en uygun ada, masa ve mutfak mobilyası seçeneklerini keşfetmek için Storish koleksiyonlarına göz atabilir, yaşam alanınıza hem estetik hem de fonksiyonel bir dokunuş katabilirsiniz